Nemesis : Portal:Językoznawstwo

Portal Językoznawstwo w polskiej Nemesisi

Wieża Babel

Jest to portal dla wszystkich wikipedystów zainteresowanych językoznawstwem. Portal gromadzi artykuły pod kategorią językoznawstwo.

Językoznawstwo (lingwistyka) jest nauką o języku. Zajmuje się funkcjonowaniem, powstawaniem i rozwojem języka, a także powiązaniami między poszczególnymi językami.

Kierunki badań językoznawczych można zebrać w trzy następujące przeciwstawne pary: językoznawstwo synchroniczne – językoznawstwo diachroniczne, językoznawstwo teoretyczne – językoznawstwo stosowane oraz makrolingwistyka – mikrolingwistyka.

Kierunek badań określany czasami jako lingwistyka ogólna, bez dodatkowych określeń, należy rozumieć jako językoznawstwo synchroniczne, teoretyczne i niezależne jednocześnie. Dziedzina ta jest uważana za jądro językoznawstwa.

Portal wystartował 19 listopada 2005. Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj.

Artykuł na

medal

Język fiński jest językiem aglutynacyjnym. Oznacza to, że wzajemne relacje między słowami oddaje się przy użyciu przyrostków. Zawartość treściowa, która w językach indoeuropejskich oddawana jest analitycznie przy użyciu oddzielnych słów, w języku fińskim realizowana jest przy pomocy sufiksów. Jedno słowo można zatem poszerzyć o kilka sufiksów, poszerzając lub zmieniając jego znaczenie. Niech za przykład posłuży słowo taloissanikinko, powstałe ze słowa talo (dom) i oznacza czy też w moich domach? Oto mechanizm zmian w wyrazie:

talo – dom
talossa – w domu (końcówka przypadku Inessivus -ssa (w))
taloissa – w domach (liczba mnoga)
taloissani – w moich domach (sufiks dzierżawczy -ni)
takoissanikin – też w moich domach (sufiks kin oznaczający też)
taloissanikinko – czy też w moich domach? (sufiks pytający -ko, zbliżony do staropolskiego -li?)

W przeciwieństwie do języków fleksyjnych, jak np. polskiego czy łaciny, sufiksy są jednoznaczne, to znaczy jeden sufiks pełni tylko jedną funkcję i zwrotnie – jedna funkcja dotyczy tylko jednego sufiksu.

Języki świata

Język norweski nie ma jednego, ogólnie zaakceptowanego standardu wymowy. Każdy mieszkaniec mówi swoim językiem lokalnym (dialektem), używając go zarówno prywatnie, jak i publicznie: w szkole, w pracy, w mediach, w polityce. Dzieje się tak zarówno wtedy, gdy języka używa na terenie właściwym dla danego dialektu, jak i w innych częściach kraju. Po wielu latach zamieszkiwania poza rodzinnymi stronami dialekt zazwyczaj "stępia się" (sleper seg av), w ten sposób, że najbardziej ekstremalne różnice wymowy zanikają, a słownictwo upodabnia bardziej do dialektu miejsca zamieszkania. Do końca życia jednak Norweg zachowuje dialekt na tyle charakterystyczny, że można zawsze powiedzieć skąd pochodzi.

W krainie dźwięków

Zwarcie krtaniowe - w fonetyce określenie bezdźwięcznej zwartej spółgłoski krtaniowej. Dźwięk powstaje poprzez zwarcie i rozwarcie strun głosowych (więzadła głosowe) w krtani. Zawarcie utworzone przez struny głosowe przerywa powietrze wydechowe gromadzące się pod nimi. Struny głosowe nie mogą drgać w trakcie takiego zwarcia/rozwarcia, dlatego też spółgłoska ta nie ma dźwięcznego odpowiednika. W alfabecie fonetycznym IPA zwarcie krtaniowe jest oznaczane symbolem [ʔ]

W wielu językach głoska ta nie ma statusu fonemu i pojawia się w nagłosie przed samogłoską, stąd bywa nazywana wstępnym zwarciem krtaniowym. Taka sytuacja występuje w języku polskim, w którym na początku wyrazów przed samogłoską słychać wstępne zwarcie krtaniowe, zwłaszcza gdy wyrazy takie wymawiane są dobitnie (np. wyraźnie zaprzeczenie wyrażone poprzez nie-e, właśnie między pierwszym a drugim e występuje zwarcie krtaniowe), w izolacji lub po pauzie, np. w wyrazach on, ale. Rzadziej wymawiane jest w środku wyrazu, najczęściej na początku morfemu po innej samogłosce, np. u-iścić, za-awansowany.

W niektórym dialektach języka angielskiego zwarcie krtaniowe zastępuje inne spółgłoski zawarte, np. fonem /t/ w cockney'u i Estuary English.

Rodziny języków

Do zrobienia

Jeśli chcesz pomóc w tworzeniu portalu językoznawstwo, znajdziesz tu tematy, które są potrzebne do zrobienia/poszerzenia. Jeśli zauważyłeś, że brakuje jakiegoś artykułu, a sam nie możesz go napisać, prosimy o umieszczenie go na poniższej liście lub w "propozycjach tematów".