Literatura

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych literaturą, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tą dziedziną wiedzy.

Literatura to wszystkie "sensowne twory słowne" (Stefania Skwarczyńska), zatem dzieła artystyczne, literatura piękna, oraz teksty użytkowe, literatura stosowana - zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym. Dzieli się ją na trzy rodzaje literackie: epikę, lirykę i dramat.

Inne portale dotyczące literatury: Fantastyka, Harry Potter, Śródziemie.

Artykuł miesiąca

Rękopis utworu

W poszukiwaniu straconego czasu (fr. À la recherche du temps perdu) – siedmiotomowy quasi-autobiograficzny cykl powieściowy Marcela Prousta, uznawany przez krytyków i badaczy literatury za arcydzieło. W świadomości czytelników powieść łączona jest przede wszystkim z motywem reminiscencji wywołanej przypadkowo przez zewnętrzny bodziec; dla bohatera bodźcem takim jest smak zamoczonej w herbacie magdalenki.

Historycy literatury określają cykl jako kontynuację tradycji powieści francuskiej, dopatrując się inspiracji w esejach Montaigne'a i pamiętnikach Saint-Simona oraz w Komedii ludzkiej Balzaka. Sytuują go w obrębie dominujących pod koniec XIX wieku nurtów literackich, takich jak bergsonizm, Freudowska psychoanaliza oraz impresjonizm. Elementami innowacyjnymi są rozbudowane analizy uczuć, unieważnienie intrygi powieściowej rozumianej jako ciąg uporządkowanych wydarzeń, zmiana struktury wypowiedzi artystycznej, w tym perspektywy i technik narracji, a także konstrukcji czasu powieściowego i psychoanalityczna introspekcja. Nowością było także wymaganie stawiane czytelnikowi, który stał się współtwórcą dzieła w procesie lektury, a nie tylko jego biernym odbiorcą.

Proust rozpoczął pracę nad powieścią w lipcu 1909 roku, zakończył na krótko przed swoją śmiercią w 1922 roku. Fragmenty pierwszego tomu (W stronę Swanna) ukazały się w 1911 roku na łamach czasopisma Le Figaro, w całości opublikowane zostały w 1913 roku. Ostatni tom (Czas odnaleziony) wydano już po śmierci autora w 1927 roku.

W języku polskim powieść ukazała się w przekładzie Tadeusza Boya-Żeleńskiego (pierwsze pięć tomów), a także Macieja Żurowskiego, Magdaleny Tulli i Juliana Rogozińskiego.

Przeczytaj cały artykuł

Propozycje na artykuł miesiąca
Archiwum

Rodzaje i gatunki literackie

Liryczne: aleksandrynanakreontykbergerettabukolikacichōkadumkaelegiaepigramatepitafiumepyllionfraszkafugazelhaikuhymnkasydalimerykodapieśńpsalmrubajjatshisielankasonettren

Epickie: anegdotaautobiografiabajkabaśńbiografiachansons de gesteeposhumoreskakronikalegendamakamamonogatarinowelaopowiadaniepaterykpowieśćpowieść auktorialnapowieść autobiograficznapowieść biograficznapowieść detektywistycznapowieść epistolarnapowieść fantastycznapowieść historycznapowieść kryminalnapowieść poetyckapowieść produkcyjnapowieść przygodowapowieść psychologicznapowieść społeczno-obyczajowapowieść tendencyjnasadżsirat

Dramatyczne: dramat antycznydramat niescenicznydramat satyrowydramat symbolicznydramat szekspirowskidramat romantycznydramat historycznydramat współczesnydramat modernistycznydramat właściwykomediaoficjumskecztragediatragifarsa

Mieszane: balladaballada romantycznadramat romantycznygawędasatyrapoemat dygresyjnypoemat heroikomicznypowieść poetyckasylwatraktat

Pograniczne: apologiabestiariuszdziennikemblematesejfelietonlatopispamiętnikreportaż

Literatura polska

średniowieczerenesansbarokoświecenieromantyzmpozytywizmMłoda Polskaokres międzywojennyII wojna światowaliteratura współczesna

Awangarda KrakowskaDruga AwangardaKwadrygaNowa FalaOrientacja Poetycka HybrydyPrzedmieścieSkamanderŻagaryści

Literatura obca

afrykańskaalbańskaangielskaamerykańskaarabskaaustriackaazerskabengalibiałoruskabrazylijskabułgarskachorwackachińskaczeskaduńskaestońskafińskafarerskafrancuskagreckagruzińskahebrajskahindihiszpańskairlandzkaislandzkajapońskakanadyjskakatalońskakoreańskalatynoamerykańskalitewskałotewskamacedońskamalajskameksykańskamongolskaniemieckojęzycznanorweskanowogreckaormiańskaperskaportugalskarosyjskarumuńskasanskryckaserbskasłowackasłoweńskaszwajcarskaszwedzkojęzycznatureckaukraińskawalijskawęgierskawłoskaantycznej Grecjiantycznego Rzymu

Historia literatury

Literatura antykuLiteratura średniowieczaLiteratura okresu odrodzeniaLiteratura XVI w.Literatura XVII w.Literatura XVIII w.Literatura XIX w.Literatura XX w.Literatura XXI w.

Przeglądy chronologiczne

Literatura powszechnaLiteratura polska

Prądy literackie

akmeizmautentyzmbanalizmbarokklasycyzmdadaizmdekadentyzmegzystencjalizmekspresjonizmfantastykafuturyzmgongoryzmgotycyzmhumanizmhagiografiaklasycyzmkwietyzmmarinizmnaturalizmneoklasycyzmosjanizmparnasizmPlejadypoezja lingwistycznapoezja metafizycznapoezja trubadurówpopulizmpostmodernizmpreromantyzmrealizmpowieść dworska - romantyzmrokokosentymentalizmsocrealizmsternizmsurrealizmsymbolizmteatr absurduturpizmultraizmweryzmyoungizm

Pojęcia

alegoryzmaluzja literackaantologiaapoftegmatbajronizmBeat GenerationbeletrystykabibliofilstwoBloomsdaybohater bajronicznybohater lirycznyczas fabularnyepilogexplicitfabułaformacjafrenetyzmgrupa literackaincipitineditainkunabułintertekstualnośćkatharsiskompozycja otwartakompozycja szopkowakonfabulacjakonflikt tragicznykonwencja literackanarracjanarratologiaprooemiumpuentarecenzjarealizm magicznyrodzaj literackistyl literackisylabizmteatr absurduteoria literaturyzasada trzech jedności

Przegląd zagadnień z zakresu literatury

Czasopisma literackie

Ukazujące się: AkcentArtPAPIERArtyleriaBorussiaCzas KulturyDialogEnigmaFA-artFo paHa!artKresyKursywaLampaLiteratura na ŚwiecieNowe KsiążkiOdraOpcjePamiętnik LiterackiPograniczaPomostyProtokół kulturalnyRed.Rita BaumStudiumTekstualiaTeksty DrugieToposTwórczośćWakatZeszyty LiterackieZeszyty PoetyckieZnak

Nie wydawane: Brulion - ChimeraGazeta LiterackaKamenaKwadrygaKłosyKurier Polski (1829-1831)LiniaLiteratura (1972-1981)Literatura (tygodnik)Literatura LudowaMaskiNowe WidnokręgiNowy Pamiętnik WarszawskiPonowaPro Arte et StudioProsto z MostuPrzegląd Artystyczno-LiterackiPrzegląd PolskiSkamanderSycynaSztuka i NaródTygodnik IlustrowanyUndergruntWiadomości LiterackieWspółczesnośćZapisZdrójZebraZwrotnica

Kategoria:Czasopisma literackie

Kategorie


Literatura na Wikiźródłach Wikicytaty z literatury


Aktualności literackie


Cytat miesiąca

Instynkt wskazuje nam obowiązki,
inteligencja zaś dostarcza pretekstów,
by uchylać się od nich.

Marcel Proust


Grafika miesiąca


Rzeźba upamiętniająca fikcyjnego bohatera stworzonego przez Marcela Aymé.
Passe-Muraille, plac Marcela Aimé, Paryż



Chcesz pomóc?

Kategoria zalążków artykułów literackich zawiera już kilkaset opisów książek. Pomóż nam poprawić jakość tych haseł! Kliknij tutaj i wybierz artykuł, który chcesz poszerzyć. Dziękujemy!

Uwaga!


Nowe zadanie w WikiFaktorii: Mól książkowy, polegające na opisywaniu nowych książek i pisarzy. Można w nim zdobyć sporo punktów, a zatem - do dzieła!


Pytania merytoryczne możesz kierować do uczestników panelu eksperckiego w dziedzinie literatury i językoznawstwa.

Do zrobienia

Twórcy: Lady Augusta GregoryGunnar GunnarssonEmil HaklDositej ObradovićMaria ParuszewskaJános PilinszkyPremćandArthur SchnitzlerPeter SeebergPenczo SławejkowReinmar von HagenauJosé RevueltasKateb Yacine

Dzieła: Krytyka czystego rozumu - Lochy WatykanuMenuet z pogrzebaczemMinna von BarnhelmPan Gawen i Zielony RycerzPerłaSpowiedź dziecięcia wieku - Summa TheologicaWieniec sonetów

Pojęcia: cykl nowelistycznymasnawipoezja skaldycznaszkoła litewskaszkoła ukraińskatraktat filozoficzny

Do poszerzenia

Twórcy: Doris LessingKarl Adolph GjellerupKnut HamsunJulia HartwigMichel HouellebecqPer JersildNadżib MahfuzOlga TokarczukJan Chryzostom PasekJuliusz SłowackiStendhalMichaił SzołochowFederico García LorcaGuy de MaupassantKostis PalamasJózef Roth

Dzieła: Antoniusz i KleopatraBoska komediaCzekając na GodotaFaustFerdydurkeGargantua i PantagruelKról Lear - Kubuś Fatalista i jego panLolitaSonety do LauryŚlubNa Zachodzie bez zmianNocny lotIdiotaOdysejaPani BovaryPieśń o Nibelungach

Pojęcia: dramat właściwyepos rycerskigawędaliteratura angielskaliteratura antycznej Grecjiliteratura chińskamiraklnowelapostać literackapowieśćtrawestacjaweryzm

Ostatnio dodane

Niektóre niedawno dodane artykuły związane z literaturą:

Sylwetki twórców: Aleš ČarAnne EnrightMircea CărtărescuRoddy DoyleCarlos EireJuan GoytisoloMohsin HamidMarius IvaškevičiusHelmut KajzarPatrick KavanaghJean-Marie Gustave Le ClézioJulio LlamazaresHugh LoftingNorman MailerBeata OstrowickaIgnacio PadillaCraig RaineJaroslav RudišDamon RunyonLeonardo Sciascia

Dzieła literackie:AndLampartObrona ŁużynaOpętaniOziminaPalę ParyżRodzina PołanieckichWyżej podnieście strop, cieśle; Seymour - IntrodukcjaZazi w metrzeO czym szumią wierzbyŁad sercaIdzie skacząc po górach

Pojęcia:exemplumindygenizmkataleksaLiteratura farerskaLiteratura fińskaMacondoMcOndopirychejpostać literackaprąd literackitradycja literackaKoło hermeneutyczneLiteratura obrachunków inteligenckich

Artykuły na medal


Giacomo CasanovaAntoni LangeLuis de Góngora y ArgoteVictor HugoWilliam Szekspir
William WordsworthWilliam Butler YeatsSamuel Taylor ColeridgeZbigniew HerbertIsabella Augusta Gregory
Antoni KucharczykJacek KaczmarskiŚródziemieOdrodzenie Irlandzkie w literaturzeLiteratura szwedzkojęzyczna


Inne portale polskiej Nemesisi


Stedman | T-shirt | noni | Biżuteria | hotele kraków

źródło Wikipedia